اعتیاد به کار یعنی مشغولیت دائمی و تک بعدی به کار و فعالیتی که فرد انجام میدهد به طوری که فرد بتواند به واسطه آن افسردگی و احساس پوچی در زندگی را از بین ببرد، اعتیاد به کار فرار از افسردگی و احساس پوچی و پناه بردن به کار و مشغول کردن خود است.
افراد زمانی که از نظر خانوادگی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی پایگاه موثقی در زندگی احساس نکنند کمبودها و نیازهای خود را به واسطه کار کردن جبران میکنند، اعتیاد به کار به منظور کسب درآمد بالاتر نیست بلکه به منظور رها شدن از احساس پوچی و ناکارآمد بودن است.
سطوح مختلف اعتیاد به کار
سطح اولیه:
در این مرحله از اعتیاد به کار، فرد دائم مشغله دارد و بیشتر از توانی که دارد کار قبول میکند. او علاوه بر ساعتهای استاندارد کاری، ساعات دیگر روز را نیز کار میکند و نمیتواند مرخصی بگیرد.
سطح میانی:
در این مرحله، افراد از ارتباط با دیگران کنارهگیری میکنند. حتی در فضای منزل نیز این افراد دائم با شغلشان مشغولیت ذهنی دارند. نشانههای مشکلات فیزیکی نیز ایجاد میشوند.
مثلاً فرد به کمبود خواب دچار میشود و احتمالاً دائماً احساس خستگی میکند. همچنین امکان دارد دچار کاهش یا افزایش شدید وزن شود.
سطح نهایی:
افرادی که در سطح نهایی اعتیاد به کار قرار دارند، دچار مشکلات فیزیکی و علائم جدی هیجانی میشوند.
این افراد معمولاً از سردردهای مزمن، فشار خون بالا و مشکلات گوارشی رنج میبرند. خطر سکته در افراد دچار اعتیاد به کار کردن بیشتر است.
کدام کشورها درگیر اختلال اعتیاد به کار هستند؟
کشور ژاپن اولین کشوری است که مفهوم اعتیاد به کار در آن استفاده شد، زیرا جامعه سنتی ژاپن برای پیشرفت و تغییر نگرشهای افراد به آرمانگراییهای بسیار سخت و محکم و بدون انعطاف روی آورد، در مدارس این کشور نیز کار فراوان و بدون انعطاف به عنوان یک امتیاز و برتری به شمار میرفت. کشورهای اروپایی نیز از این متد استفاده کردند و از افراد به معنای رباطهای بیروح برای رسیدن به اهداف خود استفاده کردند.
این دیدگاه وسیله محور که باعث اعتیاد به کار میشد در کشوهای آسیایی و جهان سوم نیز شکل گرفت و با اهداف رویاپردازانه سعی در به کارگیری جوانان برای کار بیوقفه و بدون شرط برای رسیدن به اهداف خود اجرا شد، روند رو به رشد اعتیاد به کار در تمام جوامع دیده میشود، در کشورهای پیشرفته و کشورهای بزرگ اعتیاد به کار دیده میشود و در کشورهای جهان سوم اعتیاد به کار بیشتر در شرکتهای هرمی شکل برای کار طولانی مدت برای فروش محصولات دیده میشود و افراد در اختیار تأمین منافع این نوع شرکتها قرار میگیرند، در کشورهای جهان سوم واژه اعتیاد به کار برای رسیدن به پول و قدرت با استفاده از توان کاری دیگران و فرسوده کردن آنها معنا مییابد و در کشورهای جهان اول اعتیاد به کار بیشتری دیده میشود.
آسیبهای اعتیاد به کار چیست؟
اعتیاد به کار آسیبیهای فراوانی برای فرد، جامعه و خانواده دارد و فشار روانی زیاد، استرس، دردهای ناحیه شکم و معده، سردردهای عصبی و ناراحتیهای قلبی و عوارض جسمی برای فرد به دنبال دارد، مهمترین آسیبی که اعتیاد به کار دارد، ادامه دار شدن دایره افسردگی افراد است، در واقع افراد هر روز بیش از روز قبل افسرده میشوند و این افسردگی ادامه زندگی را بیش از اندازه برای فرد و اطرافیانش سخت میکند.
اعتیاد به کار، با افسردگی، اختلالات خواب و کاهش سلامت روان همراه است، افسردگی ناشی از اعتیاد به کار عوارض روحی از جمله خشم، نداشتن انطباق با شرایط محیط، خودخواهی، مستهلک شدن در کار، از دست دادن هویت و یکپارچگی را به همراه دارد و فرد درگیر با اعتیاد به کار به خود، جامعه و خانواده آسیبهای روحی فراوانی وارد میکند و گاهی ممکن است بدون توجه به این موضوعات به انجام آن ادامه دهد و نتایج ناگواری برای دیگران رقم بزند.
روشهای درمان اعتیاد به کار
یاد بگیرید که به موقع کار را تعطیل کنید
با خودتان قرار بگذارید که بعد از گذشتِ یک زمان مشخص دیگر کار نخواهید کرد. برای این زمان و قول و قرارتان ارزش قائل باشید و دست از کار بکشید.
به خودتان استراحت بدهید
یاد بگیرید که چگونه استراحتهای کوتاهی در هنگام کار برای خودتان ایجاد کنید. مثلاً به جای آنکه پشت میز کارتان ناهار بخورید، آن را بیرون از محل کار صرف کنید. هر از گاهی در اطراف محل کارتان گشتی بزنید و با همکاران صحبت کنید یا اگر پارکی در آن نزدیکی هست، به سرعت به آنجا بروید، دوری بزنید و برگردید. حتی ده دقیقه فاصله گرفتن از محیط کارتان میتواند به شما انرژی بدهد.
طرز فکرتان را تغییر بدهید
ممکن است در اطرافتان افرادی وجود داشته باشند که بگویند ساعتهای طولانی و بیوقفه کار کردن اخلاق پسندیدهای است و کسانی که به مسافرت و گردش در تعطیلات آخر هفته میروند افراد تنبلی هستند که تعهد چندانی به کارشان ندارند. این طرز فکر هم نادرست است و هم ناسالم؛ بنابراین به این حرفها و افکار اهمیت ندهید. همیشه زمانی را به استراحت و گردش اختصاص بدهید.
کار خود را به منزل نبرید
دشوارترین کاری که یک فرد معتاد به کار باید آن را انجام دهد همین است. هنگامی که در منزل هستید، حتما ایمیل را در تلفن تان غیرفعال کنید. با این کار دیگر نیازی نیست که مدام آن را بررسی کنید و میتوانید وقت بیشتری را در کنار خانواده و دوستانتان سپری کنید. البته اگر شغلتان امداد یا نجات جان دیگران است، چنین توصیهای احتمالاً مناسب نخواهد بود.
بین کار و زندگیتان مرزهایی تعیین کنید
بسیاری از افرادی که به کار اعتیاد دارند، مشکل میتوانند بین کار و زندگی خود حد و مرز تعیین کنند. برای کار خود برنامهریزی کنید و به آن پایبند باشید. اگر لازم است برخی شبها یا حتی در آخرین ساعات پایان هفته نیز کار کنید، اشکالی ندارد. اما باید آن را بر اساس برنامه و الگوی کاریتان انجام بدهید نه برای اینکه هنوز کاملاً خسته نشدهاید و میتوانید بیشتر هم کار کنید.
بهطور جدی برای درمان اعتیاد به کار اقدام کنید
هنگامی که مدام کار میکنید و کل زندگیتان را بر اساس کار بنا کردهاید، سلامتی و روابطتان با اطرافیان در معرض خطر قرار خواهد گرفت. بنابراین بهطور جدی به فکر تغییر شرایطتان باشید. اگر لازم است، برای یادگیری مهارتهای برقراری تعادل در زندگی از مشاورانی که در این زمینه تخصص دارند کمک بخواهید.
برای دسترسی سریع به مشاوره روانشناسی می توانید برای رزرو وقت مشاوره با شماره های مرکز مشاوره زرین فر تماس حاصل نمایید.
دیدگاه کاربران